{"id":1569,"date":"2020-08-27T12:53:47","date_gmt":"2020-08-27T12:53:47","guid":{"rendered":"https:\/\/aix.web.tr\/?p=1569"},"modified":"2024-06-26T13:42:37","modified_gmt":"2024-06-26T13:42:37","slug":"erl-hucresel-otomat-modeli","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/aix.web.tr\/en\/erl-hucresel-otomat-modeli\/","title":{"rendered":"ERL H\u00fccresel Otomat Modeli"},"content":{"rendered":"\t\t<div data-elementor-type=\"wp-post\" data-elementor-id=\"1569\" class=\"elementor elementor-1569\">\n\t\t\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-eaded60 elementor-section-stretched elementor-hidden-tablet elementor-hidden-phone elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"eaded60\" data-element_type=\"section\" data-e-type=\"section\" data-settings=\"{&quot;stretch_section&quot;:&quot;section-stretched&quot;}\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-ef7e625\" data-id=\"ef7e625\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-ff138bf elementor-widget elementor-widget-shortcode\" data-id=\"ff138bf\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"shortcode.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-shortcode\">\t\t<div data-elementor-type=\"wp-post\" data-elementor-id=\"1494\" class=\"elementor elementor-1494\">\n\t\t\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-6a0c6bf elementor-section-height-min-height elementor-section-stretched elementor-hidden-tablet elementor-hidden-phone elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-items-middle\" data-id=\"6a0c6bf\" data-element_type=\"section\" data-e-type=\"section\" data-settings=\"{&quot;background_background&quot;:&quot;classic&quot;,&quot;stretch_section&quot;:&quot;section-stretched&quot;}\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-33 elementor-top-column elementor-element elementor-element-0f33f4b\" data-id=\"0f33f4b\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-e3797c5 elementor-icon-list--layout-inline elementor-align-center animated-slow elementor-list-item-link-full_width elementor-invisible elementor-widget elementor-widget-icon-list\" data-id=\"e3797c5\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;_animation&quot;:&quot;fadeInLeft&quot;}\" data-widget_type=\"icon-list.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t<ul class=\"elementor-icon-list-items elementor-inline-items\">\n\t\t\t\t\t\t\t<li class=\"elementor-icon-list-item elementor-inline-item\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<a href=\"https:\/\/aix.web.tr\">\n\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<span class=\"elementor-icon-list-text\">ANA SAYFA<\/span>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/li>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<li class=\"elementor-icon-list-item elementor-inline-item\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<a href=\"https:\/\/aix.web.tr\/hakkimizda\/\">\n\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<span class=\"elementor-icon-list-text\">HAKKIMIZDA<\/span>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/li>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<li class=\"elementor-icon-list-item elementor-inline-item\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<a href=\"https:\/\/aix.web.tr\/arastirmalar\/\">\n\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<span class=\"elementor-icon-list-text\">ARA\u015eTIRMALAR<\/span>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/li>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<li class=\"elementor-icon-list-item elementor-inline-item\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<a href=\"https:\/\/aix.web.tr\/blog\/\">\n\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<span class=\"elementor-icon-list-text\">BLOG 4.0<\/span>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/li>\n\t\t\t\t\t\t<\/ul>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-33 elementor-top-column elementor-element elementor-element-ea69513\" data-id=\"ea69513\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-bff95a7 animated-slow elementor-invisible elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"bff95a7\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;_animation&quot;:&quot;zoomIn&quot;}\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<a href=\"https:\/\/aix.web.tr\/\">\n\t\t\t\t\t\t\t<img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" width=\"1667\" height=\"790\" src=\"https:\/\/aix.web.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/aix-logo.png\" class=\"attachment-full size-full wp-image-3104\" alt=\"Aix Logo\" srcset=\"https:\/\/aix.web.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/aix-logo.png 1667w, https:\/\/aix.web.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/aix-logo-300x142.png 300w, https:\/\/aix.web.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/aix-logo-1024x485.png 1024w, https:\/\/aix.web.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/aix-logo-768x364.png 768w, https:\/\/aix.web.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/aix-logo-1536x728.png 1536w, https:\/\/aix.web.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/aix-logo-18x9.png 18w\" sizes=\"(max-width: 1667px) 100vw, 1667px\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-33 elementor-top-column elementor-element elementor-element-c9c0555\" data-id=\"c9c0555\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-1c86e38 elementor-icon-list--layout-inline elementor-align-center animated-slow elementor-list-item-link-full_width elementor-invisible elementor-widget elementor-widget-icon-list\" data-id=\"1c86e38\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;_animation&quot;:&quot;fadeInRight&quot;}\" data-widget_type=\"icon-list.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t<ul class=\"elementor-icon-list-items elementor-inline-items\">\n\t\t\t\t\t\t\t<li class=\"elementor-icon-list-item elementor-inline-item\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<a href=\"https:\/\/aix.web.tr\/ders\/\">\n\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<span class=\"elementor-icon-list-text\">DERS<\/span>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/li>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<li class=\"elementor-icon-list-item elementor-inline-item\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<a href=\"https:\/\/aix.web.tr\/konusmalar\/\">\n\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<span class=\"elementor-icon-list-text\">KONU\u015eMALAR<\/span>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/li>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<li class=\"elementor-icon-list-item elementor-inline-item\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<a href=\"https:\/\/aix.web.tr\/iletisim\/\">\n\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<span class=\"elementor-icon-list-text\">\u0130LET\u0130\u015e\u0130M<\/span>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/li>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<li class=\"elementor-icon-list-item elementor-inline-item\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<a href=\"https:\/\/aix.web.tr\/basvuru\/\">\n\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<span class=\"elementor-icon-list-text\">EK\u0130BE KATIL<\/span>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/li>\n\t\t\t\t\t\t<\/ul>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-b37f915 elementor-section-stretched elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"b37f915\" data-element_type=\"section\" data-e-type=\"section\" data-settings=\"{&quot;stretch_section&quot;:&quot;section-stretched&quot;,&quot;background_background&quot;:&quot;slideshow&quot;,&quot;background_slideshow_gallery&quot;:[{&quot;id&quot;:531,&quot;url&quot;:&quot;http:\\\/\\\/www.aix.web.tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2019\\\/12\\\/ezgif.com-video-to-gif-1.gif&quot;}],&quot;shape_divider_bottom&quot;:&quot;mountains&quot;,&quot;background_slideshow_loop&quot;:&quot;yes&quot;,&quot;background_slideshow_slide_duration&quot;:5000,&quot;background_slideshow_slide_transition&quot;:&quot;fade&quot;,&quot;background_slideshow_transition_duration&quot;:500}\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-background-overlay\"><\/div>\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-shape elementor-shape-bottom\" aria-hidden=\"true\" data-negative=\"false\">\n\t\t\t<svg xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" viewBox=\"0 0 1000 100\" preserveAspectRatio=\"none\">\n\t<path class=\"elementor-shape-fill\" opacity=\"0.33\" d=\"M473,67.3c-203.9,88.3-263.1-34-320.3,0C66,119.1,0,59.7,0,59.7V0h1000v59.7 c0,0-62.1,26.1-94.9,29.3c-32.8,3.3-62.8-12.3-75.8-22.1C806,49.6,745.3,8.7,694.9,4.7S492.4,59,473,67.3z\"\/>\n\t<path class=\"elementor-shape-fill\" opacity=\"0.66\" d=\"M734,67.3c-45.5,0-77.2-23.2-129.1-39.1c-28.6-8.7-150.3-10.1-254,39.1 s-91.7-34.4-149.2,0C115.7,118.3,0,39.8,0,39.8V0h1000v36.5c0,0-28.2-18.5-92.1-18.5C810.2,18.1,775.7,67.3,734,67.3z\"\/>\n\t<path class=\"elementor-shape-fill\" d=\"M766.1,28.9c-200-57.5-266,65.5-395.1,19.5C242,1.8,242,5.4,184.8,20.6C128,35.8,132.3,44.9,89.9,52.5C28.6,63.7,0,0,0,0 h1000c0,0-9.9,40.9-83.6,48.1S829.6,47,766.1,28.9z\"\/>\n<\/svg>\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-717c9e4\" data-id=\"717c9e4\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cf794e1 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"cf794e1\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<h1 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">ERL H\u00fccresel Otomat Modeli<\/h1>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-461cca4 elementor-section-content-middle elementor-section-stretched elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"461cca4\" data-element_type=\"section\" data-e-type=\"section\" data-settings=\"{&quot;stretch_section&quot;:&quot;section-stretched&quot;}\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-no\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-8bd5eec\" data-id=\"8bd5eec\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-f47b737 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"f47b737\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">\u00d6zet<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-7a2b101 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"7a2b101\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p class=\"western\" lang=\"en-US\">Bu \u00e7al\u0131\u015fmada, h\u00fccresel otomat ile h\u00fccre yenilenmesini inceliyoruz. Her \u015feyden \u00f6nce belirtmeliyiz ki bu \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n temel kayna\u011f\u0131 ve referans\u0131 Growing CA (https:\/\/distill.pub\/2020\/growing-ca\/) \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131na aittir. Fakat geli\u015ftirdi\u011fimiz modelin kaynak kodlar\u0131 incelendi\u011finde b\u00fcy\u00fck fark oldu\u011funu anlayacaks\u0131n\u0131z. H\u00fccresel otomat ilk olarak, biyolojik varl\u0131klar\u0131n kendini yenileme yeteneklerini modellemek i\u00e7in g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn bilgisayar mimarisinin \u00e7al\u0131\u015fma prensiplerini belirleyen Von Neumann taraf\u0131ndan tan\u0131t\u0131ld\u0131. H\u00fccresel otomat, \u0131zgara d\u00fczlemindeki h\u00fccrelerin etraf\u0131ndaki h\u00fccrelerle etkile\u015fim nedeniyle durum g\u00fcncelleme mant\u0131\u011f\u0131na dayal\u0131 bir hesaplama modeli i\u00e7erir. H\u00fccresel otomat \u00fczerine yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalar, baz\u0131 durumlar\u0131n di\u011fer durumlarla dinamik olarak etkile\u015fime girdi\u011fini g\u00f6stermi\u015ftir. Morfogenez, bir organizman\u0131n \u015feklini olu\u015fturma s\u00fcrecidir ve Morfogenez, kendi kendine organizasyon ad\u0131 verilen bir olgunun en \u00e7arp\u0131c\u0131 \u00f6rneklerinden biridir. Morfogenetik kod bulmacas\u0131n\u0131 \u00e7\u00f6zmeye yard\u0131mc\u0131 olmak ve ayn\u0131 zamanda ger\u00e7ek hayattaki kendi kendini iyile\u015ftirme sistemleri olu\u015fturmak i\u00e7in biyolojinin i\u00e7g\u00f6r\u00fclerinden yararlanmak i\u00e7in yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z bu <a href=\"https:\/\/aix.web.tr\/en\/yapay-zeka-nedir\/\">yapay zeka<\/a> modeli ile istenen \u00f6zelliklerin bir k\u0131sm\u0131n\u0131 kopyalamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-36194cb elementor-widget elementor-widget-video\" data-id=\"36194cb\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;youtube_url&quot;:&quot;&lt;iframe width=\\&quot;560\\&quot; height=\\&quot;315\\&quot; src=\\&quot;https:\\\/\\\/www.youtube.com\\\/embed\\\/I3WXwTDECHk\\&quot; frameborder=\\&quot;0\\&quot; allow=\\&quot;accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture\\&quot; allowfullscreen&gt;&lt;\\\/iframe&gt;&quot;,&quot;autoplay&quot;:&quot;yes&quot;,&quot;play_on_mobile&quot;:&quot;yes&quot;,&quot;mute&quot;:&quot;yes&quot;,&quot;loop&quot;:&quot;yes&quot;,&quot;yt_privacy&quot;:&quot;yes&quot;,&quot;video_type&quot;:&quot;youtube&quot;,&quot;controls&quot;:&quot;yes&quot;}\" data-widget_type=\"video.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-wrapper elementor-open-inline\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-video\"><\/div>\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-3262858 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"3262858\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Giri\u015f<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-3ecbf1f elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"3ecbf1f\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p class=\"western\" lang=\"en-US\"><span style=\"font-family: Calibri, sans-serif;\"><span style=\"font-size: large;\"><span style=\"color: #000000;\"><span lang=\"en-US\">\u00c7o\u011fu organizma (\u00e7ok h\u00fccreli), ya\u015fam\u0131na tek bir h\u00fccre ile ba\u015flar, daha sonra bu h\u00fccre \u00e7o\u011falarak kendi v\u00fccutlar\u0131n\u0131 in\u015fa eder. Kendi v\u00fccutlar\u0131n\u0131 in\u015fa etme yetene\u011fi, muhtemelen her canl\u0131 canl\u0131n\u0131n sahip oldu\u011fu en temel beceridir. Morfogenez (bir organizman\u0131n \u015fekil geli\u015ftirme s\u00fcreci), kendi kendine organizasyon ad\u0131 verilen bir olgunun en \u00e7arp\u0131c\u0131 \u00f6rneklerinden biridir. Minik yap\u0131 ta\u015flar\u0131 olan h\u00fccreler; organlara, her bir organ\u0131n ne kadar b\u00fcy\u00fcyece\u011fine ve onlar\u0131 nas\u0131l birbirine ba\u011flayaca\u011f\u0131na karar verir. Ve t\u00fcm bunlar\u0131 yapabilmek i\u00e7in kom\u015fu h\u00fccre ile ileti\u015fim kurar. Basit kurallardan ve homeostatik geribildirim d\u00f6ng\u00fclerinden karma\u015f\u0131k sonu\u00e7lar\u0131n ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 etkile\u015fimini anlamak aktif bir ara\u015ft\u0131rma alan\u0131d\u0131r. Burada a\u00e7\u0131k olan \u015fey ise evrimin, genom kodlu h\u00fccresel <a href=\"https:\/\/aix.web.tr\/en\/yapay-zekanin-2024te-donanim-tasarimini-etkileyecegi-5-yol\/\">donan\u0131m<\/a> \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015fan olduk\u00e7a <\/span><\/span><span style=\"color: #000000;\"><span lang=\"en-US\">g\u00fc\u00e7l\u00fc<\/span><\/span><span style=\"color: #000000;\"><span lang=\"en-US\"> morfogenetik yaz\u0131l\u0131m\u0131 uygulamak i\u00e7in fizik ve hesaplama yasalar\u0131ndan yararlanmay\u0131 \u00f6\u011frendi\u011fidir.<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p><p class=\"western\" lang=\"en-US\"><span style=\"font-family: Calibri, sans-serif;\"><span style=\"font-size: large;\"><span style=\"color: #000000;\"><span lang=\"en-US\">Bu s\u00fcre\u00e7 <\/span><\/span><span style=\"color: #000000;\"><span lang=\"en-US\">kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011fa<\/span><\/span><span style=\"color: #000000;\"><span lang=\"en-US\"> kar\u015f\u0131 son derece dayan\u0131kl\u0131d\u0131r. Organizma tam olarak geli\u015fti\u011f<\/span><\/span><span style=\"color: #000000;\"><span lang=\"en-US\">i zaman bile<\/span><\/span><span style=\"color: #000000;\"><span lang=\"en-US\">, baz\u0131 t\u00fcrler hala hasar\u0131 onarma yetene\u011fine sahiptir. Bu s\u00fcrece rejenerasyon <\/span><\/span><span style=\"color: #000000;\"><span lang=\"en-US\">denir<\/span><\/span><span style=\"color: #000000;\"><span lang=\"en-US\">. Semenderler gibi baz\u0131 canl\u0131lar hayati organlar\u0131, uzuvlar\u0131, g\u00f6zleri ve hatta beynin baz\u0131 k\u0131s\u0131mlar\u0131n\u0131 tamamen yenileyebiliyorlar. Morfogenez, \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 derecede uyarlanabilir bir s\u00fcre\u00e7tir. Bazen \u00e7ok atipik bir geli\u015fim s\u00fcreci bile ya\u015fayabilir bir organizma ile sonu\u00e7lanabilir. \u00d6rnek vermek gerekirse, erken bir memeli embriyosu ikiye b\u00f6l\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcnde, her bir yar\u0131s\u0131 tam bir birey olu\u015fturur bu olaya monozigotik ikizler ad\u0131 verilir.<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p><p class=\"western\" lang=\"en-US\"><span style=\"font-family: Calibri, sans-serif;\"><span style=\"font-size: large;\"><span style=\"color: #000000;\"><span lang=\"en-US\">Bu alandaki en b\u00fcy\u00fck <\/span><\/span><span style=\"color: #000000;\"><span lang=\"en-US\">karma\u015f\u0131kl\u0131k<\/span><\/span><span style=\"color: #000000;\"><span lang=\"en-US\">, h\u00fccre kolektifinin neyi in\u015fa edece\u011fini ve ne zaman bu in\u015fay\u0131 durduraca\u011f\u0131n\u0131 nas\u0131l bildi\u011fini <\/span><\/span><span style=\"color: #000000;\"><span lang=\"en-US\">\u00f6\u011frenmektir<\/span><\/span><span style=\"color: #000000;\"><span lang=\"en-US\">. Genom bilimleri ve k\u00f6k h\u00fccre biyolojisi, her bir h\u00fccredeki belirli bile\u015fenlerin da\u011f\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 ve farkl\u0131 h\u00fccre t\u00fcrlerinin olu\u015fumunu a\u00e7\u0131klad\u0131klar\u0131 i\u00e7in bulmacan\u0131n yaln\u0131zca bir par\u00e7as\u0131d\u0131r. Yenilenme s\u00fcreci i\u00e7in gerekli olan bir\u00e7ok geni bildi\u011fimiz halde, h\u00fccrelerin karma\u015f\u0131k organlar\u0131 \u00e7ok \u00f6zel bir anatomik ama\u00e7 i\u00e7in nas\u0131l in\u015fa edeceklerini veya yeniden \u015fekillendireceklerini bilmeleri i\u00e7in yeterli olan algoritmay\u0131 hala bilmiyoruz. Bu nedenle, biyot\u0131pta gelecekteki \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n \u00f6nemli bir dayanak noktas\u0131, h\u00fccre kolektifleri i\u00e7inde b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7ekli anatominin belirlendi\u011fi s\u00fcrecin ke\u015ffi ve bu bilgiyi b\u00fcy\u00fcme ve form \u00fczerinde rasyonel bir kontrole sahip olmak i\u00e7in nas\u0131l yeniden yazabilece\u011fimizdir. Ayr\u0131ca, ya\u015fam yaz\u0131l\u0131m\u0131n\u0131n, basit sinyal tetikleyicileriyle etkinle\u015ftirilebilen &#8220;buraya bir g\u00f6z in\u015fa et&#8221; gibi \u00e7ok say\u0131da mod\u00fcl veya alt yordama sahip oldu\u011fu da anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Bu t\u00fcr alt yordamlar\u0131n ke\u015ffi ve geli\u015fimsel mant\u0131\u011f\u0131n haritalanmas\u0131, geli\u015fim biyolojisi ve bilgisayar biliminin kesi\u015fme noktas\u0131nda daha yeni bir aland\u0131r. Bir sonraki \u00f6nemli ad\u0131m, hem biyologlar\u0131n kavramsal ara\u00e7 setini zenginle\u015ftirmek hem de biyolojinin ke\u015fiflerini daha iyi robotik ve hesaplama teknolojisine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmeye yard\u0131mc\u0131 olmak i\u00e7in bu s\u00fcrecin hesaplama modellerini form\u00fcle etmeye \u00e7al\u0131\u015fmakt\u0131r. Elimizde bulunan yapay zeka teknolojisini, biyolojiye entegre ederek gen konusunda yap\u0131lacak \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 desteklenebilir ve hesaplamalar\u0131n sim\u00fcle edilmesinde kolayl\u0131k sa\u011flanabilir.<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p><p class=\"western\" lang=\"en-US\"><span style=\"font-family: Calibri, sans-serif;\"><span style=\"font-size: large;\"><span style=\"color: #000000;\"><span lang=\"en-US\">Morfogenetik kod bulmacas\u0131n\u0131 \u00e7\u00f6zmeye yard\u0131mc\u0131 olmak ve ayn\u0131 zamanda ger\u00e7ek hayatta kendi kendini onaran sistemler olu\u015fturmak i\u00e7in biyolojinin i\u00e7g\u00f6r\u00fclerinden yararlanmak i\u00e7in, istenen \u00f6zelliklerin baz\u0131lar\u0131n\u0131 yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z bu <a href=\"https:\/\/aix.web.tr\/en\/yapay-zeka-modeli-nedir\/\">yapay zeka modeli<\/a> ile kopyalamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz.<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-6e12700 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"6e12700\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Model<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-82c95b2 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"82c95b2\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar ve m\u00fchendisler s\u00f6z konusu h\u00fccresel Otomat ise genellikle k\u0131smi t\u00fcrev denklem sistemleri (PDE&#8217;ler), par\u00e7ac\u0131k sistemleri ve \u00e7e\u015fitli H\u00fccresel Otomat (CA) sistemleri de dahil olmak \u00fczere bir\u00e7ok t\u00fcrde sim\u00fclasyon kullan\u0131rlar. Bizim yapmak istedi\u011fimiz \u015fey b\u00f6l\u00fcnme a\u015famas\u0131na bu y\u00f6ntemleri kullanarak ters m\u00fchendislik yapmay\u0131 denemek. Yenileyici davran\u0131\u015f\u0131na yol a\u00e7an h\u00fccresel kurallar\u0131 belirlemek i\u00e7in \u201cH\u00fccresel Otomat\u201d modellerine odaklanaca\u011f\u0131z ve \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131z. Bu g\u00f6revde h\u00fccre b\u00fcy\u00fcmesi ve yenilenmesi \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131z. CA&#8217;lar tipik olarak, bir h\u00fccre b\u00fct\u00fcn\u00fcnden olu\u015furlar. Her bir h\u00fccreye ayn\u0131 kurallar uygulan\u0131r ve yinelenir. Bu b\u00fct\u00fcnl\u00fck; bir h\u00fccrenin durumu yak\u0131n \u00e7evresinde ki h\u00fccrelere ba\u011fl\u0131d\u0131r. Yak\u0131n \u00e7evresinde ki h\u00fccrelerin durumuna g\u00f6re h\u00fccre yenilenmektedir.<\/p><p>\u00c7al\u0131\u015fmalara tek bir h\u00fccreden ba\u015flayarak, \u00e7ok h\u00fccreli bir model olu\u015fturmak iyi bir ba\u015flang\u0131\u00e7 olacakt\u0131r. CA&#8217;y\u0131 tasarlamak i\u00e7in olas\u0131 h\u00fccre durumlar\u0131n\u0131 ve bunlar\u0131n g\u00fcncelleme i\u015flevini belirlemeliyiz. Tipik CA modelleri, bir dizi ayr\u0131 de\u011ferle h\u00fccre durumlar\u0131n\u0131 temsil etse de, s\u00fcrekli de\u011ferler vekt\u00f6rlerini kullanan varyantlar mevcuttur. S\u00fcrekli de\u011ferlerin kullan\u0131m\u0131, g\u00fcncelleme kural\u0131n\u0131n h\u00fccrenin b\u00f6lgesinin durumlar\u0131n\u0131n farkl\u0131la\u015ft\u0131r\u0131labilir bir i\u015flevi olmas\u0131na izin verme \u00f6zelli\u011fine sahiptir. Yerel ortama dayal\u0131 olarak bireysel h\u00fccre davran\u0131\u015f\u0131na k\u0131lavuzluk eden kurallar, bir organizman\u0131n genomu taraf\u0131ndan kodlanan d\u00fc\u015f\u00fck seviyeli donan\u0131m spesifikasyonuna benzer. Modelimizi bir ba\u015flang\u0131\u00e7 \u200b\u200bkonfig\u00fcrasyonundan belirli bir miktar ad\u0131m i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rmak, bu t\u00fcr donan\u0131mlar taraf\u0131ndan etkinle\u015ftirilen modelleme davran\u0131\u015f\u0131n\u0131 ortaya \u00e7\u0131karacakt\u0131r.<\/p><p>Farkl\u0131la\u015ft\u0131r\u0131labilir i\u015flevleri bir araya toplama ve \u00e7e\u015fitli g\u00f6revleri ger\u00e7ekle\u015ftirmek i\u00e7in parametrelerini optimize etme \u00e7ok eskilere dayanmaktad\u0131r. Son y\u0131llarda (Derin) Sinir A\u011flar\u0131, <a href=\"https:\/\/aix.web.tr\/en\/2023te-7-derin-ogrenme-araci\/\">Derin \u00d6\u011frenme<\/a> veya Farkl\u0131la\u015ft\u0131r\u0131labilir Programlama gibi \u00e7e\u015fitli isimler alt\u0131nda parametreleri optimize etme \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 geli\u015fmi\u015ftir.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-41e8eb5 elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"41e8eb5\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img decoding=\"async\" width=\"300\" height=\"127\" src=\"https:\/\/aix.web.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/Cellular-automata-model-300x127.png\" class=\"attachment-medium size-medium wp-image-1582\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/aix.web.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/Cellular-automata-model-300x127.png 300w, https:\/\/aix.web.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/Cellular-automata-model-768x326.png 768w, https:\/\/aix.web.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/Cellular-automata-model.png 850w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-e925765 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"e925765\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Olas\u0131 yard\u0131mc\u0131 durum konumlar\u0131yla h\u00fccresel otomat modeli a\u00e7\u0131klamas\u0131. Her bir durumun merkezleri aras\u0131ndaki mesafe, fiber materyalin yakla\u015f\u0131k \u00e7ap\u0131n\u0131 ve bir osteoblast\u0131n \u00e7ap\u0131n\u0131 temsil eder. Merkezde bulunan h\u00fccre yard\u0131m\u0131yla h\u00fccreler kademeli olarak yenilenir. Yukar\u0131da sekiz a\u015famay\u0131 g\u00f6rebilirsiniz. Her yeni k\u0131rm\u0131z\u0131 par\u00e7a, ortadaki h\u00fccre yard\u0131m\u0131 ile yenilenir. S\u00f6z konusu h\u00fccre yard\u0131m\u0131yla h\u00fccreler yenilenir ve geli\u015fir.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-94a25e6 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"94a25e6\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Yenilenmeyi \u00d6\u011frenmek\n<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-e1c5e83 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"e1c5e83\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Baz\u0131 canl\u0131lar b\u00fcy\u00fcmenin yan\u0131 s\u0131ra kaybettikleri par\u00e7alar\u0131n\u0131 da koruyabilirler. Sadece cildi yenilemekle kalmaz, ayn\u0131 zamanda baz\u0131 t\u00fcrlerde kompleks hayati organlara \u00e7ok ciddi hasar da verebilir. Asl\u0131nda kertenkele t\u00fcrlerinde kopuk kuyru\u011fun yeniden canland\u0131\u011f\u0131 bilinen bir ger\u00e7ektir. Yukar\u0131da g\u00f6sterdi\u011fimiz modelin rejeneratif yeteneklere sahip olma ihtimali var m\u0131? H\u00fccresel otomat modelimizi e\u011fiterek g\u00f6rece\u011fiz.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-91a62e5 elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"91a62e5\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img decoding=\"async\" width=\"600\" height=\"604\" src=\"https:\/\/aix.web.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/ezgif.com-optimize-1.gif\" class=\"attachment-large size-large wp-image-1567\" alt=\"\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-2789e0f elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"2789e0f\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Yukar\u0131daki resimler, ayn\u0131 ayarlar\u0131 kullanan e\u011fitimli bir modeli g\u00f6stermektedir. Her modelin bir desen geli\u015ftirmesine izin veriyoruz, ard\u0131ndan son duruma faremizin yard\u0131m\u0131yla zarar veriyoruz. Bir kez daha, bu modellerin olduk\u00e7a farkl\u0131 e\u011fitim d\u0131\u015f\u0131 mod davran\u0131\u015f\u0131 g\u00f6sterdi\u011fini g\u00f6r\u00fcyoruz. Her nesne bize farkl\u0131 sonu\u00e7lar g\u00f6sterir. \u00d6rne\u011fin &#8220;kertenkele&#8221;, kendisi i\u00e7in a\u00e7\u0131k\u00e7a e\u011fitilmeden olduk\u00e7a g\u00fc\u00e7l\u00fc rejeneratif yetenekler geli\u015ftirir. Bu y\u00fczden modelimizi e\u011fitmek i\u00e7in &#8220;kertenkele&#8221; yi kullanaca\u011f\u0131z.<\/p><p>Her varl\u0131\u011f\u0131n, bir h\u00fccrenin tek bir kural\u0131 izlemesi durumunda nelerin ba\u015far\u0131labilece\u011fini ke\u015ffetmek mant\u0131kl\u0131 g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. Soru, belirli bir sonucu \u00fcretmek i\u00e7in ne t\u00fcr kurallar\u0131n kullan\u0131labilece\u011fidir. \u00d6rne\u011fin, bir kare veya daire g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleyen bir dizi siyah veya beyaz piksel d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrseniz, her piksele kom\u015fular\u0131n\u0131n rengine bakmas\u0131n\u0131 s\u00f6yleyerek bunu ana hatlara d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrebilirsiniz &#8211; &#8220;siyahsan\u0131z, siyah kal\u0131rsa beyaz, aksi takdirde beyaz olur. &#8221; hemen pikselleri se\u00e7er ve b\u00f6ylece onlar\u0131 bir ana hat haline d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcr. Her pikselin ayn\u0131 kural\u0131 izledi\u011fine, ancak hepsinin ayn\u0131 \u015feyi yapmad\u0131\u011f\u0131na dikkat edin. Ayr\u0131ca, genel bir \u00f6zelli\u011fi, yani anahatlara benzeyen bir \u00f6zelli\u011fi se\u00e7erken her pikselin yerel olarak hareket etti\u011fini unutmay\u0131n.<\/p><p>Bu t\u00fcr bir giyim kural\u0131, h\u00fccresel otomat\u0131 karakterize eden \u015feydir. Izgaradaki her h\u00fccreye, h\u00fccrenin durumunu ve etraflar\u0131ndaki h\u00fccrelerin durumunu i\u00e7eren ayn\u0131 kural verilir. B\u00f6yle bir kural yereldir ancak Conway&#8217;in Hayat Oyunu taraf\u0131ndan kan\u0131tland\u0131\u011f\u0131 gibi, \u00e7ok bile\u015fik organize davran\u0131\u015flarla sonu\u00e7lanabilir. Soru, belirli bir bile\u015fik \u015fekli olu\u015fturabilecek her h\u00fccrenin uydu\u011fu basit kurallar bulabilir miyiz? Yeni ara\u015ft\u0131rman\u0131n konusu bu.<\/p><p>Ana fikir, sistemin farkl\u0131la\u015ft\u0131r\u0131labilir olmas\u0131 gerekti\u011fidir, b\u00f6ylece bir gradyan t\u00fcretilebilir ve sistemi daha iyi bir sonuca do\u011fru hareket ettirmek i\u00e7in kural\u0131 de\u011fi\u015ftirmek i\u00e7in kullan\u0131labilir. Geri yay\u0131lman\u0131n nas\u0131l \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 ve sinir a\u011flar\u0131n\u0131n nas\u0131l \u00f6\u011frendi\u011fi budur, ancak daha fazla bile\u015fik sistemin daha iyi yapmay\u0131 &#8220;\u00f6\u011frenmesine&#8221; izin veren daha genel bir fikirdir.<\/p><p>Bu modelde ana hatlar\u0131 \u00e7izilen bir\u00e7ok pratik ayr\u0131nt\u0131 vard\u0131r, ancak genel bir fikir edinmekle ilgileniyorsan\u0131z en \u00f6nemlisi, NN&#8217;ye g\u00f6nderilen kom\u015fular hakk\u0131ndaki bilgilerin durum vekt\u00f6rleri art\u0131 h\u00fccrenin durum vekt\u00f6r\u00fc aras\u0131ndaki fark olmas\u0131d\u0131r. Gradyan x ve y y\u00f6nlerinde al\u0131n\u0131r ve b\u00f6ylece sinir a\u011f\u0131na her h\u00fccrenin durumunu ve etraf\u0131ndaki gradyan\u0131 \u00f6zetleyen 48 boyutlu bir vekt\u00f6r besliyoruz.<\/p><p>Sinir a\u011f\u0131na yaln\u0131zca durum vekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn e\u011fimi hakk\u0131nda bilgi verilir. Bu, biyolojik h\u00fccrelerin mutlak de\u011ferlerden \u00e7ok kimyasal gradyanlara tepki verdi\u011fi ger\u00e7e\u011fini modellemeyi ama\u00e7lamaktad\u0131r. NN, 8000 parametresine sahiptir ve bu nedenle, kom\u015fu gradyanlar\u0131n ve durumun olduk\u00e7a karma\u015f\u0131k bir i\u015flevini \u00f6\u011frenebilir. Bu karma\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131n ne kadar\u0131n\u0131n asl\u0131nda biyolojik olarak makul konfig\u00fcrasyonlar\u0131n \u00fcretilmesinde kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 sormak ilgin\u00e7tir.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-aaeb4eb elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"aaeb4eb\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Sonu\u00e7<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-35076d2 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"35076d2\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>ERL H\u00fccresel Otomat modeli, h\u00fccresel yenilenme yetene\u011fi \u00fczerine e\u011fitildi. Hedef modele ula\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, baz\u0131 k\u0131s\u0131mlar\u0131 hasar g\u00f6rd\u00fc ve a\u011f, hedefi yeniden olu\u015fturmak i\u00e7in e\u011fitildi. Yapay zek\u00e2 modelimiz, h\u00fccresel yenilenmeyi ba\u015far\u0131l\u0131 bir \u015fekilde ger\u00e7ekle\u015ftiriyor!<\/p><p>Bu \u00e7al\u0131\u015fma o kadar \u00e7ok ek soru \u00f6nermektedir ki, bu a\u00e7\u0131k\u00e7a bir \u015feylerin sadece ba\u015flang\u0131c\u0131d\u0131r. Bu \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n bizlere g\u00f6sterdi\u011fi \u015fey, 16 boyutlu bir durum vekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn, CA tipi bir kural\u0131n iyi bir kararl\u0131l\u0131k ve yenilenme derecesine sahip karma\u015f\u0131k \u015fekillere d\u00f6n\u00fc\u015fmesine izin vermek i\u00e7in yeterli oldu\u011fudur.<\/p><p>Bu model, biyoloji ve \u00f6tesinde bir\u00e7ok uygulama ile gelecekteki \u00e7al\u0131\u015fmalar i\u00e7in \u00f6nemli bir ara\u00e7 olarak kullan\u0131labilir. Rejenerasyonun evrimini ve kontrol\u00fcn\u00fc anlamak ve bunu biyomedikal onar\u0131m i\u00e7in kullanmak i\u00e7in \u00e7\u0131kar\u0131mlara ek olarak, biyom\u00fchendislik alan\u0131nda da kullan\u0131labilir. Model, tek h\u00fccreli kolektiflerin sentetik biyolojisinden yeni canl\u0131 makinelerin ger\u00e7ek bir sentetik morfolojisine ge\u00e7i\u015f yaparken rejeneratif onar\u0131m gibi sistem d\u00fczeyindeki yetenekleri programlamak amac\u0131yla stratejiler geli\u015ftirmek i\u00e7in kullan\u0131labilir.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-71190b8 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"71190b8\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Kaynak\u00e7a<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-6588a84 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"6588a84\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p class=\"western\" style=\"text-align: left;\" align=\"justify\"><span style=\"color: #000000;\"><strong><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"zxx\"><u><a style=\"color: #000000;\" href=\"https:\/\/www.amazon.it\/dp\/1871962439\/ref=as_li_ss_tl?language=en_US&amp;ie=UTF8&amp;linkCode=gs2&amp;linkId=12f2eb8b9313728bd60119eb6e3979d1&amp;tag=wwwiprogram0b-21\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"font-family: Times New Roman, serif;\">Dr Mike James; The Programmer\u2019s Guide To Theory: Great ideas explained<\/span><\/a><\/u><\/span><\/span><\/strong><\/span><\/p><p class=\"western\" style=\"text-align: left;\" align=\"justify\"><span style=\"color: #000000;\"><strong><span lang=\"zxx\"><u><a style=\"color: #000000;\" href=\"https:\/\/arxiv.org\/abs\/1206.2060\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"font-family: Times New Roman, serif;\"><span style=\"font-size: small;\">Daniel B. Miller, Edward Fredkin; Circular Motion of Strings in Cellular Automata, and Other Surprises<\/span><\/span><\/a><\/u><\/span><\/strong><\/span><\/p><p class=\"western\" style=\"text-align: left;\" align=\"justify\"><span style=\"color: #000000;\"><strong><span lang=\"zxx\"><u><a style=\"color: #000000;\" href=\"https:\/\/www.i-programmer.info\/babbages-bag\/291-the-meaning-of-life.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"font-family: Times New Roman, serif;\"><span style=\"font-size: small;\">Dr Mike James; The Meaning of Life<\/span><\/span><\/a><\/u><\/span><\/strong><\/span><\/p><p class=\"western\" style=\"text-align: left;\" align=\"justify\"><span style=\"color: #000000;\"><strong><span lang=\"zxx\"><u><a style=\"color: #000000;\" href=\"http:\/\/www.cecm.usp.br\/~cewinter\/aulas\/artigos\/2010\/Turing_1952.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"font-family: Times New Roman, serif;\"><span style=\"font-size: small;\">The chemical basis of morphogenesis, Turing 1951<\/span><\/span><\/a><\/u><\/span><\/strong><\/span><\/p><p class=\"western\" style=\"text-align: left;\" align=\"justify\"><span style=\"color: #000000;\"><strong><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"zxx\"><u><a style=\"color: #000000;\" href=\"https:\/\/royalsocietypublishing.org\/doi\/full\/10.1098\/rsif.2016.0555\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"font-family: Times New Roman, serif;\">Giovanni Pezzulo, Michael Levin; Top-down models in biology: explanation and control of complex living systems above the molecular level<\/span><\/a><\/u><\/span><\/span><\/strong><\/span><\/p><p class=\"western\" style=\"text-align: left;\" align=\"justify\"><span style=\"color: #000000;\"><strong><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"zxx\"><u><a style=\"color: #000000;\" href=\"https:\/\/academic.oup.com\/ib\/article\/7\/12\/1487\/5199172\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"font-family: Times New Roman, serif;\">G. Pezzulo, M. Levin; Re-membering the body: applications of computational neuroscience to the top-down control of regeneration of limbs and other complex organs<\/span><\/a><\/u><\/span><\/span><\/strong><\/span><\/p><p class=\"western\" style=\"text-align: left;\" align=\"justify\"><span style=\"color: #000000;\"><strong><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"zxx\"><u><a style=\"color: #000000;\" href=\"https:\/\/dev.biologists.org\/content\/139\/2\/313\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"font-family: Times New Roman, serif;\">Vaibhav P. Pai, Sherry Aw, Tal Shomrat, Joan M. Lemire, Michael Levin; Transmembrane voltage potential controls embryonic eye patterning in Xenopus laevis<\/span><\/a><\/u><\/span><\/span><\/strong><\/span><\/p><p class=\"western\" style=\"text-align: left;\" align=\"justify\"><span style=\"color: #000000;\"><strong><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"zxx\"><u><a style=\"color: #000000;\" href=\"https:\/\/science.sciencemag.org\/content\/261\/5118\/189\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"font-family: Times New Roman, serif;\">John E. Pearson; Complex Patterns in a Simple System<\/span><\/a><\/u><\/span><\/span><\/strong><\/span><\/p><p class=\"western\" style=\"text-align: left;\" align=\"justify\"><span style=\"color: #000000;\"><strong><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"zxx\"><u><a style=\"color: #000000;\" href=\"https:\/\/www.jstor.org\/stable\/24927642\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Martin Gardner; Mathematical games<\/a><\/u><\/span><\/span><\/strong><\/span><\/p><p class=\"western\" style=\"text-align: left;\" align=\"justify\"><span style=\"color: #000000;\"><strong><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"zxx\"><u><a style=\"color: #000000;\" href=\"https:\/\/papers.nips.cc\/paper\/703-learning-cellular-automaton-dynamics-with-neural-networks.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">N H Wulff and J A Hertz; Learning Cellular Automaton Dynamicswith Neural Networks<\/a><\/u><\/span><\/span><\/strong><\/span><\/p><p class=\"western\" style=\"text-align: left;\" align=\"justify\"><span style=\"color: #000000;\"><strong><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"zxx\"><u><a style=\"color: #000000;\" href=\"https:\/\/arxiv.org\/pdf\/1809.02942.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">William Gilpin; Cellular automata as convolutional neural networks<\/a><\/u><\/span><\/span><\/strong><\/span><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-5fe5b97 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"5fe5b97\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<h3 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">ERL H\u00fccresel Otomat Modeli<\/h3>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-inner-section elementor-element elementor-element-edec117 elementor-section-full_width elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"edec117\" data-element_type=\"section\" data-e-type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-50 elementor-inner-column elementor-element elementor-element-e7d4247\" data-id=\"e7d4247\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-924595b elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"924595b\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><span class=\"tlid-translation translation\" lang=\"tr\" style=\"color: #333333;\"><span class=\"\" title=\"\">Ara\u015ft\u0131rma makalesi ve sistemin \u00e7al\u0131\u015fma prensibini anlaman\u0131z i\u00e7in bir makale haz\u0131rlad\u0131k okumaya ne dersin?<\/span><\/span><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-0512d2e elementor-align-left elementor-widget elementor-widget-button\" data-id=\"0512d2e\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"button.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-button-wrapper\">\n\t\t\t\t\t<a class=\"elementor-button elementor-button-link elementor-size-lg elementor-animation-grow\" href=\"https:\/\/aix.web.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/ERL-Cellular-Automata-Model.pdf\">\n\t\t\t\t\t\t<span class=\"elementor-button-content-wrapper\">\n\t\t\t\t\t\t<span class=\"elementor-button-icon\">\n\t\t\t\t<i aria-hidden=\"true\" class=\"fas fa-file-pdf\"><\/i>\t\t\t<\/span>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<span class=\"elementor-button-text\">Makale<\/span>\n\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-50 elementor-inner-column elementor-element elementor-element-185a6c7\" data-id=\"185a6c7\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-73b3bf0 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"73b3bf0\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><span class=\"tlid-translation translation\" lang=\"tr\" style=\"color: #333333;\"><span class=\"\" title=\"\">Kaynak kodu inceleyerek, bu konu hakk\u0131nda daha fazla bilgi edinebilirsiniz.<\/span><\/span><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-a53fdf8 elementor-align-left elementor-widget elementor-widget-button\" data-id=\"a53fdf8\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"button.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-button-wrapper\">\n\t\t\t\t\t<a class=\"elementor-button elementor-button-link elementor-size-lg elementor-animation-grow\" href=\"https:\/\/github.com\/mendaxyazilim\/ERL-Cellular-Automata-Model\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">\n\t\t\t\t\t\t<span class=\"elementor-button-content-wrapper\">\n\t\t\t\t\t\t<span class=\"elementor-button-icon\">\n\t\t\t\t<i aria-hidden=\"true\" class=\"fas fa-code\"><\/i>\t\t\t<\/span>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<span class=\"elementor-button-text\">\u0130ncele<\/span>\n\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>ERL H\u00fccresel Otomat Modeli \u00d6zet Bu \u00e7al\u0131\u015fmada, h\u00fccresel otomat ile h\u00fccre yenilenmesini inceliyoruz. Her \u015feyden \u00f6nce belirtmeliyiz ki bu \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n temel kayna\u011f\u0131 ve referans\u0131 Growing&hellip;<\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":1602,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[168],"class_list":["post-1569","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-projects","tag-otomat"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/aix.web.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1569","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/aix.web.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/aix.web.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/aix.web.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/aix.web.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1569"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/aix.web.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1569\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/aix.web.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1602"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/aix.web.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1569"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/aix.web.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1569"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/aix.web.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1569"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}